نهمین هم‌اندیشی حلقه نشانه شناسی تهران

نهمین هم‌اندیشی حلقه نشانه شناسی تهران با موضوع «نشانه‌شناسی اجتماعی»برگزار خواهد شد. گفتنی است در این همایش آقایان دکتر نجومیان، دکتر پاکت‌چی، دکتر سجودی، دکتر نامورمطلق، دکتر شعیری، دکتر معین و دکتر عباسی سخنرانی خواهند کرد. این همایش چهارشنبه، 16 اسفند 1391 در مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی از ساعت 9 تا 17 برگزار خواهد شد.



برای دیدن برنامه‌های همایش در سایز بزرگ‌تر اینجا کلیک کنید.

دیزالو


انتقال مفاهیم از طریق سینما و فیلم، بدون یادگیری ادبیات سینما و فیلم امکان‌پذیر نیست. برای مثال، برای بیان مفهوم گذر زمان در سینما از «دیزالو» استفاده می‌شود. دیزالو، شگردی در تدوین است که مفهوم گذر زمان را نه با گفتگو بلکه با چگونگی اتصال دو نما به یکدیگر توضیح می‌دهد. در این شیوه، تصویر «الف» به تدریج محو و تصویر «ب» جایگزین آن می‌شود که البته طول زمان این جایگزینی بسته به جای آن متفاوت است و از نیم ثانیه تا چند ثانیه طول می‌کشد. دیزالو علاوه بر گذشت زمان، برای انتقال صحنه، تغییر چهره، فلاش بک، فلاش فوروارد، پیوند مکانی، مقایسه و تأکید بر جزئیات نیز استفاده می‌شود. دیزالو سریع به معنی تغییرات سریع و دیزالو طولانی به معنی تغییر تدریجی سوژه است.

نامزد‌های اسکار 2013

تهیه و تنظیم: هادی جهانگشا
 آکادمی اسکار اسامی نامزدهای هشتاد و پنجمین دوره خود را در ۲۴ رشته‌ مختلف اعلام کرد که فیلم «لینکلن» بیشترین تعداد نامزدی را به خود اختصاص داد. هشتاد و پنجمین دوره مراسم اسکار در روز یک شنبه 24 فوریه (ششم اسفند) طی مراسمی، بهترین‌های سال سینمای آمریکا را انتخاب می‌کند. 

البته ناکام اصلی رقابت های اسکار امسال را پیشاپیش باید فیلم (شوالیه تاریکی بر می خیزد) و همچنین فیلم (هابیت)، دو فیلم پر سر و صدای سال 2012 نامید. غیبت فیلم The Master (مرشد) هم در بخش بهترین فیلم ها جالب توجه به نظر میرسد.


* نامزد های بهترین فیلم:
عشق (amour) به کارگردانی میشائیل هانکه
آرگو (Argo) به کارگردانی بن افلک
سی دقیقه بامداد (Zero Dark Thirty) به کارگردانی کاترین بیگلو
لینکلن (lincoln) به کارگردانی استیون اسپلبرگ
جانگوی رها شده (Django Unchained) به کارگردانی کوئینتین تارنتینو
زندگی پی (life of pi) به کارگردانی انگ لی
دفترچه ای با خطوط نقره ای (Silver Linings Playbook) به کارگردانی دیوید اوراسل
بینوایان (Les Misérables) به کارگردانی تام هوپر
هیولاهای حیات وحش جنوب (Beasts of the Southern Wild) به کارگردانی بن زیتلین

* نامزدهای بهترین کارگردانی:
میشائیل هانکه برای فیلم عشق
آنگ لی برای فیلم زندگی پی
دیوید او راسل برای دفترچه ای با خطوط نقره ای
استیون اسپیلبرگ برای فیلم لینکلن
بن زیتلین برای فیلم هیولاهای حیات وحش جنوب


بقیه اسامی نامزدهای اسکار 2013 در ادامه مطلب


ادامه نوشته

معرفی کتاب6: قدرت، گفتمان و زبان

تهیه و تنظیم: هادی جهانگشا
برگرفته از سایت انسان‌شناسی و فرهنگ(با اندکی تلخیص و تصرف)


کتاب فوق دارای 7 فصل است. در فصل اول کتاب نویسنده به معرفی اجمالی نظریات مرتبط با گفتمان و قدرت می‌پردازد.

1. اولین نظریه تحت عنوان تحلیل گفتمان معرفی شده است. این نظریه از درون نظریه زبان‌شناسی ساختاری آمریکا توسط هریس ساختارگرای مشهور مطرح شده است. بنابراین مفهوم برای انجام تحلیل‌های زبانی باید به تحلیل ساختارهای بالاتر از سطح جمله هم‌چون پاراگراف اقدام کرد. از دید نقش گرایان ایراد این نظریه عدم توجه به بافت و شرایط کاربرد زبان است که منجر به نادیده گرفته شدن جنبه‌هایی از زبان می‌شود. از این‌رو نقش‌گرایان با توجه به بافت زبانی سعی در ارائه تحلیلی جامع از زبان دارند.
2. دومین نظریه مطرح شده در این فصل زبان‌شناسی انتقادی است. بر اساس نظر این نظریه‌پردازان که خود نیز از فوکو متاثر بودند مفهوم بافت در نظریات نقش‌گرایان مفهومی نارساست و منجر به نادیده گرفته شدن نقش مسائل سیاسی و اجتماعی می‌شود از این‌رو این گروه مفاهیمی چون گفتمان و قدرت را در گفتمان خود وارد کردند.

در فصل دوم کتاب سه رویکرد اساسی تحلیل انتقادی مطرح می شود. این سه رویکرد عبارتنداز:
1. رویکرد جامعه-زبان‌شناسی گفتمانی: بر اساس این رویکرد تمام اطلاعات لازم برای تحلیل لایه‌های گوناگون یک متن به هم وابسته‌اند.
2. رویکرد اجتماعی - شناختی: پیروان این رویکرد با ایجاد پیوند میان سه مفهوم اساسی گفتمان، شناخت و اجتماع تاکید اصلی خود را بر شناخت می‌گذارند.
3. الگوی سه لایه فرلاکف: بر اساس این الگو، گفتمان نوعی کردار اجتماعی است. بر اساس این الگو برای تحلیل یک فرایند ارتباطی از تحلیل متن، تحلیل کردار گفتمانی و تحلیل کردار اجتماعی هم‌زمان استفاده می‌شود.
در فصل 3 نویسنده به بررسی چارچوب نظری لاکلا و موف می پردازد.دو فرد مذکور ساختارگرایانی هستند که نظریات پسا ساختارگرایانه ای ارائه می دهند که بنا بر آن اجتماع مکانی است برای تولید و بازتولید معنا.لاکلا و موف با استفاده از نظریه رابطه ای بودن نظام نشانه ای زبان (سوسور)نظام رابطه ای گفتمان خود را شکل دادند اما از آنجا که در این نظام میان دال و مدلول پیوند ثابتی برقرار است و این امر در تحلیلهای سیاسی مشکل ساز است لاکلا و موف از نظریه دریدا نیز استفاده کردند.
از نظر لاکلا و موف اجتماع محیطی است نشانه شناختی که در تلاش تعریف و تثبیت معانی نشانه هاست و نظامهای نشانه شناختی افراد را تحت سلطه خود دارند و حقیقت را آنطور که می خواهند شکل می دهند.
نظریه گفتمان لاکلا و موف در واقع بسط نظریه گفتمان فوکو است با این تفاوت که این دو تمایزی میان کنشهای اجتماعی گفتمانی و غیر گفتمانی قایل نمی شوند.بر اساس این نظریه گفتمان معنا بخش و سازنده همه پدیده های اجتماعی است.
بر اساس نظریه تحلیل انتقادی گفتمان،گفتمان سازنده است زیرا سازنده پدیده های اجتماعی ای چون سیاست،اقتصاد ،جنسیت و ...است و از سوی دیگر بر ساخته است چون خود نیز متاثر از پدیده های اجتماعی است.
نظریه لاکلا و موف به علت داشتن دیدگاهی انتزاعی به گفتمان ،یک نظریه کلان اجتماعی محسوب می شود و تحلیل گفتمانی مبتنی بر این نظریه صرفا به تحلیل ارتباط میان گروهی از نشانه های نظام یافته پرداخته و با تحلیل های خرد زبانی همراه است و در مقابل رویکردهای ساخت گرا و نقش گرا اصولا فاقد تبیینهای کلان هستند و به تحلیلهای خرد زبانی در شرایط محدود می پردازند.
در مقابل این دو رویکرد تحلیل انتقادی رویکردی میانه دارد و تحلیلهای خرد زبانی را با تحلیلهای اجتماعی انتزاعی ترکیب می کند.
در فصل 4 نویسنده با استفاده از نظریات لاکلا و موف به بررسی نحوه ارتباط و رقابت میان دو گروه اصلاح طلب و محافظه کار در جریان انقلاب اسلامی ایران می پردازد.تلاش نویسنده آن است که مشخص کند این دو جریان چگونه از سازوکارهای برجسته سازی نرم(به صورت زبانی)و برجسته سازی سخت(مانند جنبشهای اجتماعی) برای سرکوبی هم استفاده کردند.
در فصل 5 نویسنده با تلفیق نظریات لاکلا و موف به بررسی نحوه ظهور،سیر تحول و در نهایت افول گفتمان اصلاح طلب می پردازد.
در فصل 6 نویسنده مفصلا به بررسی نحوه شکل گیری انقلاب اسلامی و رقابت دو جرریان محافظه کار و تجدد طلب با استفاده از ابزارهای زبانی می پردازد.از نظر وی انقلاب اسلامی با ترکیب عناصری از تجدد و سنت حول محور یک رهبر(امام خمینی)شکل گرفت.پس از مدتی جریان به حاشیه راندن جنبش تجدد طلب سکولار آغاز شد اما با گذشت زمان جریان تجدد طلب مجددابه صورت یک جریان اصلاح طلب و در مقابل جریان محافظه کار شکل گرفت.در زمان حیات رهبر انقلاب اسلامی مخالفت دو جریان محافظه کار و اصلاح طلب کمتر به چشم می خورد اما پس از فوت امام این جریان پررنگ تر شد تا جایی که در انتخابات دوره هفتم گفتمان اصلاح طلب توسط جریان محافظه کار به طور کامل به حاشیه رانده شد.
در فصل 7 کتاب محقق به بیان خلاصه وار نتایج و دستاوردهای تحقیق خود پرداخته است.

کتاب‌شناسی: سلطانی،سید علی اصغر(1387)،قدرت،گفتمان و زبان سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران ، تهران : نی چاپ سوم 1391

فهرست مطالب کتاب را از اینجا ببینید

ادامه نوشته

جلسه سوم تحلیل گفتمان محتوای انتقادی

نویسنده: هادی جهانگشا



سومین جلسه کارگاه تحلیل گفتمان انتقادی با تدریس جناب آقای دکتر سلطانی در خانه‌ی هنر مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما تشکیل شد در این کلاس مباحث زیر طرح و بررسی شد:

تحلیل گفتمان نقش‌گرا:
- ظهور تحلیل گفتمان نقش گرا
- تعریف تحلیل گفتمان نقش گرا
- مفهوم معنا در تحلیل گفتمان نقش گرا
- نظریه کنش گفتاری
- تفصیل کنش گفتاری توسط جان سرل
- شروط تحقق کنش گفتاری
- اصل همکاری گرایس
- راهبردهای اصل همکاری گرایس
و در آخر تفاوت‌ها و تشابه‌ها در تحلیل گفتمان نقش‌گرا و ساخت‌گرا



فایل کامل جلسه را از اینجا دریافت کنید.
ادامه نوشته

 تحلیل فیلم ارتباط خانوادگی

نویسنده: فاطمه سعیدیان

ارتباط خانوادگی داستان سفر پدرو مادری است که برای دیدار بچه هایشان راهی تهران شده اند.اما اوضاع را آنطور که انتظار داشتند نیافتند .
فیلم ارتباط خانوادگی به کارگردانی نادر مقدس و نویسندگی افسانه منادی در زمره سینمای معناگرا قرار دارد.
در این مقاله عنصر پیرنگ در داستان ارتباط خانوادگی بررسی می¬شود و به نظر نگارنده ساختار پیرنگ با چشم پوشی ازحذف پاره ابتدایی به شکل صحیح رعایت شده است.
در ادامه به بررسی برخی نشانه‌ها که در فیلم پرنمود ترند پرداخته می‌شود.به نظر نگارنده کارگردان با انتخاب این نشانه ها بر گذرا بودن زندگی دنیا تاکید دارد و پیام اخلاقی فیلم از دست ندادن فرصت های باهم بودن است. 



دریافت فایل مقاله

دریافت فایل اصلاح شده توسط دکتر عباسی از اینجا


ادامه نوشته

جلسه اول و دوم تحلیل گفتمان محتوای انتقادی

نویسنده: هادی جهانگشا


اولین و دومین جلسه کارگاه تحلیل گفتمان انتقادی با تدریس جناب آقای دکتر سلطانی در خانه‌ی هنر مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما تشکیل شد در این کلاس مباحث زیر طرح و بررسی شد:

رویکردهای اصلی در تحلیل گفتمان
- رابطه‌ی زبان و واقعیت (که بحث داغی سر این موضوع در کلاس طرح شد) که نتیجه بر این شد:
الف: زبان به عنوان یک ویژگی بشری، به طور کلی، واقعیت تحریف شده را به ما تحویل می‌دهد که منجر به اصل نسبیت زبانی می‌شود.
ب: زبان‌های خاص با ساختارهای خاصی که دارند، بر شیوه ی شناخت گویشوران خود از جهان تاثیر می‌گذارند. این امر موجب تفاوت فهم و شناخت در ملت‌های مختلف جهان که دارای زبان‌های متفاوتی هستند می‌شوند.

-تعریف‌های تحلیل گفتمان

-گرایش های عمده در تحلیل گفتمان

- لایه‌های ساخت‌گرایی آمریکایی

-مشکلات تحلیل گفتمان ساخت‌گرا



فایل کامل این جلسه را از اینجا دریافت کنید


ادامه نوشته

تحلیل گفتمانی سریال خداحافظ بچه

نویسنده: عالمه جمال‌زاده

خداحافظ بچه کاری از منوچهر هادی روایت بچه دار شدن زوج جوانی به نامهای لیلا (مهراوه شریفی نیا) و مرتضی (شهرام حقیقت دوست) است. خانواده مرتضی معتقدند که بچه آنها کسی است که نسل جهانشیرها را زنده می کند، چون تنها نوه پسری آنهاست و به قول خانواده لیلا که معتقدند هر کس ندیده خودش را ببیند وارد بهشت می شود، بچه آنها ( ندیده ننه نصرت ) باعث بهشتی شدن ننه نصرت می شود.

بعد از اینکه لیلا برای دومین بار بچه اش سقط شد و پی به نازایی خود برد، به دلیل علاقه شدیدش به بچه و اعتقادات خانواده ها، به دور از چشم آنها به بهانه رفتن به مسافرت، به فکر آوردن بچه از پرورشگاه می شوند تا آن را به عنوان فرزند خودشان معرفی کنند؛اما به دلیل اینکه مرتضی قبل از ازدواج کارهای خلاف انجام می داده و سوء پیشینه داشته ولی الان توبه کرده است، موفق به آوردن بچه نمی شوند؛ چون نتوانستند از راه قانونی بچه دار شوند، آنها راههای غیر قانونی متعددی را امتحان کردند...


دریافت مقاله

جهت دریافت مقاله اصلاح شده توسط دکتر عباسی اینجا کلیک کنید
ادامه نوشته

اربعین




ای به دل بسته، قدری آهسته

کن مدارا با، زینب خسته …


تحلیل گفتمانی فیلم‌های سیاسی - اجتماعی: نگاهی به "پارتی" سامان مقدم

نویسنده: سید علی اصغر سلطانی*


اين مقاله بر آن است تا با استفاده از نظريه گفتمان لاکلا و موف که چارچوبي براي تحليل نظام گفتماني سياسي - اجتماعي است نشان دهد که چگونه نظام گفتماني حاکم بر يک جامعه محصولات فرهنگي اي مانند فيلمهاي سينمايي را توليد مي کند و بدان واسطه در واقع به باز توليد خود در جامعه مي پردازد. در اين راستا، بخشهايي از فيلم سينمايي «پارتي» ساخته سامان مقدم به عنوان نمونه مد نظر قرار گرفته است و اين سوالات مطرح شده است که اين فيلم در چه گفتمان اجتماعي اي توليد شده و چگونه اين فضاي گفتماني در فيلم بازنمايي شده است. در نهايت، با استفاده از نظريه گفتمان لاکلا و موف فضاي گفتماني حاکمي که فيلم را توليد کرده است و چگونگي بازنمايي اين فضا در فيلم مورد بررسي قرار گرفته است. به طور کلي هدف از مقاله اين است که نشان دهد چگونه نظريه گفتمان مي تواند براي تحليل پديده هاي اجتماعي و محصولات فرهنگي به کار گرفته شود.


دریافت مقاله


*: عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم

تحليل نشانه شناسي فيلم سعادت آباد

نویسنده: منصوره اولیایی


فيلم «سعادت آباد» اثر مازيار ميري، اثري قابل توجه است که نظام معنايي آن قابليت اين را دارد که گفته خوان به کشف روابط عناصر تشکيل دهنده در متن بپردازد. براي دريافت معناي حداکثري متن به تحليل روايي، کشف معنا براساس رابطه دال و مدلول و در نهايت تحليل گفتماني مي پردازيم. روايت «سعادت آباد» علي رغم قابليت بالاي نظام معنايي آن، دلالت معنايي واحدي را ايجاد نمي کند؛ و منجر به تناقض در سيستم ارزشي فيلم مي گردد. نگارنده ضمن کشف نظام معنايي فيلم با استفاده از تحليل روايت، سيستم ارزشي فيلم را بررسي کرده و در صدد کشف تناقض هاي موجود است و به اين پرسش پاسخ مي دهد که سيستم معنايي و روايي فيلم چگونه بر نظام ارزشي فيلم تاثير گذاشته و منجر به پيام هاي متناقض شده است؟


مقاله اصلاح شده توسط دکتر عباسی را از اینجا دریافت کنید.


دریافت اصل مقاله

ادامه نوشته

تفکر انتقادی

نویسنده: هادی جهانگشا


داشتن اندیشه‌ای انتقادی در حوزه ی علوم انسانی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چراکه تفکر انتقادی بر نقش توانمند سازی حوزه‌ی امکانات انسانی تأکید دارد به گونه‌ای که فراگیران در فکر و عمل، نقاد پرورش می‌یابند و در این رابطه به ملاک کفایت شناختی توجه می‌نمایند. تحلیل در رسانه می‌طلبد که منتقد، پیکره مطالعاتی خود را با اندیشه‌ای نقادانه به ترازوی فکر برده و آن را بعد از فهم مورد نقد و برسی قرار دهد.

اما تفکر انتقادی چیست؟
فاسیونه، تفکر انتقادی، تفکری هدفمند، می‌داند که منجر به تفسیر، تحلیل، ارزشیابی و استباط است. آرمان متفکر انتقادی، کنجکاوی، ذهنِ باز، انعطاف، دوراندیشی، قضاوت منصفانه است؛ متفکر انتقادی عادل در ارزشیابی، صادق در سوگیری‌های شخصی، متمایل به بازبینی مجدد بوده و اندیشمندی  مطلع، دارای حسن ظن،  داری شفافیت در مواجهه با مسائل، و حتی در مواجهه با مسائل پیچیده و سازمان یافته است، اندیشمند انتقادی مستدَل در انتخاب ملاک بوده تا با تاکید بر پژوهش و داشتن پشتکار به نتیجه‌ی مطلوب دست پیدا کند.*



پانوشت:

*.
Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. Research findings and recommendations. American Philosophical Association, Newark, DE. (ERIC Document Reproduction Service No. ED 315423)

تحلیل نشانه شناختی سریال خداحافظ بچه

نویسنده: زهرا سلیمانی

در این مقاله با روش نشانه‌شناسی به تحلیل متن و واکاوی معنای نهفته در پیام پرداخته شده است. زیرا حقیقت معنا در پیام ارتباطی، تنها در قاب نظام‌های نشانه ای استفاده شده در آن پیام متجلی است. در این روش با پردازش دال و مدلول های مهم فیلم، نمادهای کلیدی، نظام های معنا دهی، رمزگان های متنی، تقابل ها و روابط بین متنی، ساز و کارهای تولید و دریافت معنی را می توان یافت. از این طریق خواننده با بررسی متن می تواند کارکردهای اجتماعی و فرهنگی اثر را  درک کرده و آن را تفسیر نماید. خداحافظ بچه سریالی خانوادگی است که در ماه مبارک رمضان از شبکه سه سیما پخش شد موضوع اصلی این سریال نازایی زوج جوانی است که ظاهراً تولد بچه نه تنها برای خود این زوج بلکه برای خانواده و اقوام آنها نیز از  اهمیت خاصی برخوردار است. اگر چه مضمون این سریال از نظر خانوادگی با ارزش بود اما متأسفانه از منظر دینی ضعف های بسیاری در آن وجود داشت و مثل تمام سریال های مناسبتی با تمام ضعف هایش مخاطبین زیادی را به خود جلب کرد. طرح کلی این اثر نیز از روابط علی و معلولی مناسبی برخوردار نبود اگرچه مسائل فرعی چون توبه، دروغ، ازدواج موقت، خیانت و... به صورت داستانهای فرعی پا به پای داستان اصلی پیش می روند اما نویسنده در انتها برای به پایان رساندن تمام آنها با مشکل مواجه می شود و به همین دلیل قصه های فرعی و حتی قصه ی اصلی فیلم به طور غیرقابل باوری به پایان می رسند. 


 مقاله اصلاح شده توسط دکتر عباسی را از اینجا دانلود کنید.


 دانلود اصل مقاله



ادامه نوشته

بررسی سریال دیوار

نویسنده: محبوبه صادقی

چکیده: روایت یک نظام منسجم است که در بر گیرنده اجزاء دیگری از جمله پیرنگ ، کنشگران و مربع معنایی می‌باشد .پیرنگ یا طرح مهمترین عنصر داستانی است که از  مجموعه عناصر دیگری همچون بحران، تعلیق، گره افکنی، گره‌گشایی و نقطه اوج تشکیل شده است . این عناصر در ساختار و پیشبرد داستان نقش بسزایی دارند. در بررسی عناصر داستانی یک اثر نمی توان یک عنصر را جدا از عناصر دیگر در نظر گرفت؛ بلکه هر عنصر مکمل عنصر دیگری است و باعث جذابیت و گیرایی داستان می گردد. در حقیقت انسجام یک داستان در گرو انسجام عناصر آن است. مربع معنا شناسی نیز با ژرف ساخت گفتمان در ارتباط است؛ به بیان دقیق‌تر می‌توان گفت که تمام ساختار روبنایی گفتمان بر این ژرف ساخت استوار است که همان نقطه مرکزی گفتمان محسوب می شود. پس منطقی است اگر بگوییم مربع معنا شناختی قادر به فشرده و ساده کردن مباحث تجزیه و تحلیل کلام است. روایت دیوار به کارگردانی سیروس مقدم و نویسندگی سعید نعمت الله سریالی بود که در ژانر پلیسی – اجتماعی از شبکه یک سیما پخش گردید. سریالی که در دل یک محتوای پلیسی روایتگر روابط خانوادگی و تا حدودی نشانگر جایگاه خانواده در اجتماع بود. ما در این مقاله بر این باوریم که هدف روایت در این سریال صرفا بیان یک داستان پلیسی با محتوای خانوادگی نبوده است؛ بلکه در دل این روایت سعی شده به مفاهیم عمیق‌تری همچون اهمیت نظام خانواده و نظام اجتماع پرداخته شود. بنابراین ابتدا به بررسی عنصر پیرنگ در سریال پرداخته و آن‌را بر اساس سه پاره آغازین، میانی و پایانی بررسی کرده، سپس مربع‌معنایی در این سریال را مورد ارزیابی قرار داده‌ایم. در نهایت می‌خواهیم به این نتیجه برسیم که نظام ارزشی داستان سریال چیست؟ و اینکه آیا داستان توانسته است به درستی این نظام ارزشی را در روایت خود بگنجاند؟ ما در روایت شناسی سریال دیوار سعی کردیم ابتدا به اجزای روایت (پیرنگ ، کنشگران ، مربع معنایی) پرداخته سپس بر همین اساس نظام ارزشی این روایت را مورد بررسی قرار دهیم.


جهت دریافت اصل مقاله اینجا کلیک کنید.



ادامه نوشته

 تقابل ها و رابطه ها در تابلوهاي نقاشي


چکیده مقاله: مدت زماني است كه نشانه شناسي تاثيري عميق در علوم انساني گذاشته است. كمتر رشته اي را در اين حوزه مي توان يافت كه از نظريه ي نشانه ها سود نجسته باشد. نشانه شناسي حوزه اي مطالعاتي است كه ممكن است در جستجوي طرحي براي تبيين كار كرد رمز، نشانه و تجلي مادي آن، يعني «متن» باشد. و اگر متن را همچون سيستمي از نشانه ها در نظر بگيريم، آنگاه نظام تابلو را مي توان يكي از نظام هاي نشانه اي دانست. و هدف از اين مقاله نشان دادن معنا در يك تابلو و يا يك متن هنري نيست. بلكه خوانش آن است. در واقع، زماني كه با متن هنري رو به رو مي شويم، آنچه داراي اهميت است، اين نيست كه متن هنري قطعا چه معنايي دارد، بلكه به عنوان خواننده ي متن هنري به دنبال سازو كار معيني، به دنبال مكانيسم توليد معنا در اين متن هستيم ‌يعني اين كه مي خواهيم نشان دهيم كه چگونه اين متن كار مي كند، چگونه اين متن با مخاطبش ارتباط برقرار مي كند، چگونه اين متن سعي مي كند به نشانه هايي كه درونش است مدلول ببخشد. اين نشانه ها چطور كنار هم قرار گرفته اند ؟‌ ...

تابلو زبان است، زيرا از نشانه شكل گرفته است يعني از دال و مدلول. تابلو زباني است كه با خواننده ي خود سخن مي گويد. وقتي كه در مقابل يك تابلو قرار مي گيريم،‌ در حقيقت، در مقابل زبان قرار گرفته ايم. و به عنوان خواننده سعي داريم تا خوانشي از اين زبان داشته باشيم. بدين منظور بايد رابطه ي بين نشانه ها را مورد بررسي قرار دهيم زيرا نشانه به تنهايي هيچ معنايي ندارد. و مسئله اينجاست : تقابل ها و رابطه ها چه نقشي را در زبان به عهده مي گيرند؟ چگونه از تقابل به رابطه مي رسيم؟ چگونه تقابل در نظام هاي نشانه ي توليد معنا مي كند؟ چگونه طبقه بندي نشانه ها به نظام رابطه اي ختم مي گردد؟ در واقع، هدف اين نوشته نوعي از طبقه بندي كردن دلالت ها ست . و چون دلالت ها را طبقه بندي مي كنيم پس مي توان گفت از اين نظر نشانه شناسي را اعلام مي كنيم. هدف ما به نوعي كشف صور و قوانيني است كه بر ساختار تابلو هاي نقاشي حكمفرماست. و با پيدا كردن اين قوانين ثابت در تابلو مي توان خوانشي از آن داشت. بدين منظور، اين مقاله به سه قسمت تقسيم مي شود : ابتدا بحثي در باره ي ثابت ها و متغيرها خواهيم داشت؛ آنگاه، در مرحله ي دوم به معرفي روش كار مي پردازيم ؛ و در انتها، در قسمت دوم سعي داريم اين روش را به صورت كاربردي روي تعدادي از تابلوها نقاشي نشان دهيم. لازم به ذكر است 1- اين مقاله نتيجه هفت سال بررسي روي نشانه ها است : نشانه هاي ديداري و نوشتاري. روش ارائه شده، حداقل روي سيصد متن نوشتاري و يا ديداري بررسي شده است. 2- سعي اين مقاله بر اين است تا مطالب را به زباني خيلي ساده بيان كند تا غير متخصصين هم بتوانند از اين مقاله سود برند. 


مقاله‌ای از دکتر عباسی که نمونه بسیار خوبی است در چگونگی خوانش نشانه‌شناسی؛ جهت استفاده از این مقاله از ادامه مطلب دانلود کنید.

توضیح:  این مقاله فقط جهت استفاده‌ی هنرجویان کانون در وبلاگ قرار داده شده است.

ادامه نوشته