حس بیداری

بسم الله الرحمن الرحیم

نویسنده: معصومه حسینی


یادداشتی بر شهر یا کریم
 در عصری که رسانه(تلویزیون) در جایگاه حاکم بلا منازع خانه بر مصدر قدرت می نشیند، بهترین جای خانه را به خود اختصاص می دهد، بهترین اوقات هم نشینی اعضای خانواده را می بلعد وبه عنوان مغز متفکر به مخاطب می گوید؛ چگونه فکر کن، چگونه ببین و چگونه زندگی کن، شهر یا کریم از جهان مجازها گذر می کند و مخاطب را در رویارویی با بخش حقیقی  و گم شده ی وجود قرار می دهد تا در این مواجهه ی شیرین، فطرت پیروز میدان باشد و بهشت گم شده ی وجود از پس حجاب های  روزمرگی رخ بنمایاند که؛ بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست.
  

ادامه نوشته

داستان های عامه ‍پسند

نویسنده: مهدی کریمی

فيلم داستانهاي عامه پسند يا قصه هاي بازاري تا آنجا که من مي دانم ، دومين فيلم بلند تارانتينو است که با وجود هزينه کمي که برداشت، توانست علاوه بر موفقيتهاي فراواني که به دست آورد، باعث شهرت کارگردان و بازيگرانش شود.
ترجمه هاي فراواني از نام اين فيلم صورت گرفته است اما حقيقت اين است که pulp fiction  به داستانهاي بي ارزش و پيش پا افتاده اي گفته مي شد که در پاورقي مطبوعات زرد براي سرگرمي خوانندگان چاپ مي شد و اتفاقا نقطه موفقيت فيلم نيز در همين نکته نهفته است .

ادامه مقاله را از اینجا بخوانید

ادامه نوشته

«انواع «ژانر» در فیلم

نویسنده: زهرا قربان زاده سوار


مفهوم ژانر، بر¬گرفته از کلمه فرانسوی به معنای « نوع »، « دسته » و مشتق از واژه لاتین genus است. آنچه از عنوان "ژانر فیلم" فهمیده می شود فیلمهایی هستند که از نقطه نظر های بخصوصی دارای وجوه تشابه هستند. این تشابهات میتوانند در شیوه روایت، یا موضوع  اساسی داستان و یا در زمینه تاریخی و یا مکانی باشند. در قبرن بیستم با توسعه صنعت فیلم مفهوم «ژانر» برای گونه شناسی انواع  فیلم بکار برده شد. اولین دهه های قرن بیستم،  زمانی است که فیلم رفته رفته به عاملی اقتصادی بدل شد؛  برخلاف تولیدات قرن نوزدهم که عمومأ و فقط برای سرگرمی ساخته شده بودند، صنعت فیلم سازی سعی بر این داشت تا بر اساس محوریت داستان، موضوع،  فضا، شیوه روایت و دیگر فاکتورها، فیلم ها را طبقه بندی کند و براساس فروش یک ژانر خاص، تولید آن را افزایش¬دهد. بدین ترتیب در دهه های  20 و 30 میلادی با پیدایش  واحدهای تولیدی (Production Units ) که هر کدام تولید ژانر خاصی را عهده دار بودند، هر فیلمی در ژانری طبقه بندی شد. با این توضیح که فیلمها بر اساس مکان، زمان، موضوع، استیل، ساختار و شخصیتها  دردسته ای خاص قرار می¬گیرند¬. انواع ژانر های فیلم عبارت است از: علمی ـ تخیلی، مستند،  جنایی، جنگی و تاریخی .


ادامه مطلب را از اینجا ببینید.


ادامه نوشته

از گریز تا گذار، نگاهی کوتاه به رئالیسم در آثار داریوش مهرجویی

نویسنده: امین انگارده

«سنت، گفتمان قدرتمندی است که خارج از چارچوب¬های آن نمی توان عمل نمود.» این جمله را می¬توان بر ایده ناظر بسیاری از فیلم¬های داریوش مهرجویی تطبیق داد. در واقع مهرجویی در بسیاری از فیلم¬هایش سنت را یکی از گفتمان¬های جامعه ایرانی می داند. او در آثارش می کوشد کنش انسان ها در برابر واقعیات اجتماعی را به تصویر بکشد و در اغلب آثارش این کنش، کنشی منفعلانه و گریزمحور است. آثار مهرجویی را بر حسب نگرش به واقعیات اجتماعی می توان در دو دسته قرار دارد: آثار هامونی و آثار پساهامونی.


ادامه مقاله را از اینجا ببینید.

ادامه نوشته

اسلام ستیزی در هالیوود


نویسنده: گلناز موقر دارابی

سیاستمداران آمریکا وغرب از صنعت سینما برای تحقق اهداف و منافع خود در جهان به ویژه جهان اسلام به خوبی استفاده می‌کنند اما جریان اسلام‌ستیزی در آمریکا، بالاخص در سینمای این کشور از زمان فیلم‌های صامت و حتی پیش از آن وجود داشته و تا به امروز نیز ادامه دارد. سینمای هالیوود در این عرصه کمک کار آمریکا بوده و هست. شکی نیست که اتاق فکرهالیوود را تئوریسین‌های سیاسی ای خط می‌دهندکه با مبانی‌سازی، هالیوود را تشویق به ساخت فیلم¬های اسلام ستیزی می‌نمایند. اعراب و مسلمانان به تصویر کشیده شده در فیلم‌های هالیوودی طی سه دوره در قالب بالرین،  میلیاردر و پولدار و بمب‌گذار و تروریست به تصویر کشیده شد‌ه‌اند.


ادامه مقاله را از اینجا ببینید.

ادامه نوشته

بررسی جلوه‌ی واقعیت درسینمای غرب

نویسنده: زینب بیشه‌ای

ادغام واقعیت، رؤیا و توهم‌های شخصی موضوعی است که در سینمای امروز غرب دیده می‌شود. در بسیاری از فیلم‌ها شاهد هستیم که قهرمان و یا اطرافیان او در  دنیایی متفاوت از سایرین می زیند و گاه دیدگاهی متناقض با اصول عقلی دارند. البته حس قهرمان پروری در فیلم-های داستان‌محور همواره به ایجاد یک تفاوت و فاصله بین قهرمان و سایرین دامن می‌زند. اما گاه برای به تصویر کشیدن این تفاوت اقدام به مجنون جلوه دادن قهرمان نیز می‌کنند. به غیر از فیلم‌ داستان‌محور(کلاسیک) شاهد چنین مسئله‌ای در فیلم‌های غیر داستان‌محور(مدرن) هم هستیم. حتی زبان فیلم علیه شخصیت‌هایی قیام می‌کند که قهرمان را درک نکرده و به تمسخر او می‌پردازند و از این طریق احساس همزادپنداری با یک فرد نیمه مجنون را در مخاطب بیدار می‌کنند. در نتیجه او برای تشخیص دروغ و حقیقت در جهان خارج نیز دچار مشکل و دغدغه می‌شود. در چنین مواردی دیده می‌شود که احساس گیجی حاصل از فیلم، اعتمادبه نفس مخاطب را گرفته و با ایجاد  تردید، اورا به خلأ معانی می‌کشاند. جایی که دیگر تمیز حقیقت و رؤیا ممکن نیست. لذابه جهت تأثیرگذاری برمخاطب،  وفاداری فیلمنامه به واقعیت خارجی و ملموس نادیده گرفته می‌شود. البته همیشه چنین رخدادی منفی نیست بلکه باید بررسی شود که در چه حالتی بارویکردی منفی ارائه شده و کجا دارای رویه‌ای آموزنده و صحیح است. چرا که می‌توان در مواردی در دنیای داستان از چهارچوب‌های حقیقت خارج شد و باپرواز در عالم خیال به مفاهیمی حقیقی دست یافت. در این زمینه وبا معیار وفاداری فیلمها به حقیقت می‌توان آن‌ها را به سه دسته تقسیم کرد: اول فیلمهای صددرصد واقعی، دوم فیلمهای صددرصد تخیلی سوم فیلمهای واقعیِ غوطه ور در توهم.


بقیه مطلب را از اینجا ببینید.

ادامه نوشته

روحانیت در سینما

نویسنده: مصطفی محمدی

ورود نخستین دستگاه سینماتوگراف به ایران در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی توسط مظفرالدین شاه سرآغازی برای سینمای ایران به حساب می‌آید، هر چند ساخت اولین سالن سینمای عمومی تا سال ۱۲۹۱ اتفاق نیفتاد. تا سال ۱۳۰۸ هیچ فیلم ایرانی ساخته نشد و اندک سینماهای تاسیس شده به نمایش فیلم‌های غربی که در مواردی زیرنویس فارسی داشتند می‌پرداختند. سینمای ایران به دلیل توجه به درآمد و سود حاصل از سرمایه‌گذاری از یک طرف و وضعیت سیاسی جامعه در تحدید آزادی‌ها از طرف دیگر عمدتاً با محصولاتی عوام پسند و بی محتوا مواجه شد و این عناصر جزو سنت رایج فیلم‌سازی در این دوره گردید. اما پس از انقلاب اسلامی، سینمای ایران همراه جامعه دچار تغییرات شگرفی شد. ورود مضامین انسانی و دینی در سینمای ایران یکی از این تغییرات بود. ساخت فیلم با موضوعات انسانی و دینی باعث شد پای طلبه و روحانی هم به روی پرده سینما باز شود. حضور طلبه و روحانی در فیلم‌های سینمایی گاه با پرداخت خوب و به کمک داستانی جذاب اثری ماندگار شد اما اکثرا چنین اتفاقی نیفتاد و این حضور به حالتی کلیشه‌ای بدل شد. روحانیت در فیلم‌های سینمایی یا موضوع اصلی فیلم قرار گرفته‌اند و یا به عنوان موضوع فرعی در خدمت ایده محوری فیلم بوده‌اند.  

ادامه مطلب را از اینجا ببینید.

ادامه نوشته

کم توجهی مسئولان صداوسیما به محتوای آموزشی سریالها

نویسنده: ساعدیان

«این دستگاه¬ها، دستگاه¬های تربیتی است. باید تمام اقشار ملت با این دستگاه¬ها تربیت شوند؛ یک دانشگاه عمومی است؛ یعنی دانشگاهی که در تمام سطح کشور گسترده است. باید بعد از چند سال تمام قشر ملت را روشن کند؛ تمام را مبارز و متفکر بار بیاورد و از غربزدگی بیرون کند. وظیفه دارد که با مردم، حکم معلم و شاگرد داشته باشد؛ باید اشخاص مطلع در اینجا صحبت کنند به جای آن چیزها که به درد ملت نمی¬خورد یا مضر به حال ملت است.» اینها بیانات ارزشمند امام راحل است که در 29 اسفند 57 در دیدار با دولت موقت آن روزها درباره رسالت رادیو و تلویزین ایراد فرمودند. اما به نظر می¬رسد علی رغم توصیه اکید ایشان بر نقش تربیتی رسانه، گاهی این مهم به دست فراموشی سپرده می¬شود. در سالهای اخیر مشاهده می¬کنیم که برخی سریالها دارای مضامین ضداخلاقی و ضدتربیتی هستند. عادی سازی روابط دختر و پسر، ترویج فرهنگ مصرف و معرفی ثروت به عنوان ملاک ارزشمندی انسان به جای کرامتهای انسانی و عدم پرداخت صحیح به احکام و معارف اسلامی را می¬توان از جمله مواردی دانست که رسانه در آن، خلاف وظیفه تربیتی خود عمل کرده است.



ادامه مطلب را از اینجا ببینید.

ترس و خشونت در هالیوود


نویسنده: زهرا محمدی

ترس، عاطفه و واکنشي طبيعي، مهم و مفيد است که به واسطه‌ي انديشه‌ي پريشان و بي‌دقت به وجود مي‌آيد. ترس‌هاي طبيعي مثل ترس از حيوانات درنده، ترس از افراد مسلح، پايه و اساس عقلاني دارند و درصورت نبودن آن‌ها، انسان درمعرض خطر قرار مي‌گيرد، اما ترس هميشه مثبت و مفيد نخواهدماند. در صورتي که ترس از حد معيني بگذرد فرد را از انجام امور روزمره باز مي‌دارد و تعادل رواني فرد بر هم مي‌خورد. در ذهن فرد، وهم و خيال به وجود مي‌آورد و موجب ايجاد زيان‌هاي فراوان مي‌شود. بازي با حس ترس و خشم مخاطب، مبتذل‌ترين نوع فريب در برنامه‌هاي سرگرم کننده‌ی هالیوود است که توسط غول‌هاي اقتصادي توليدكننده‌ي فيلم وانیمیشن تلويزيوني انجام می‌گیرد زیرا آثار هالیوودی در پی ماندگار ساختن ترس و وحشت ناشناخته و هولناکی در ديدگاه مخاطب ساده و بي دفاع، جذب بينندگان علاقه مند به این آثار، فروش بیشتر و در نتیجه افزایش سودآوری و جذب سرمایه‌ی فراوان هستند.


ادامه مقاله را از اینجا بببیید.

ادامه نوشته

دیده‌بانِ حاتمی‌کیا یا خفاش 21 پیتر مایکل؟

نویسنده: مهدی کریمی


«جان دوستان و همرزمانش در خطر است . دشمن از پشت سر نزديک مي‌شود . هيچ کاري نمي‌تواند انجام دهد. مستأصل و بي‌حرکت مانده است. تصميم درست او مي‌تواند جان عده زيادی را نجات دهد. ديده‌بان بالاخره تصميم مي‌گيرد. بايد جان خود را به خطر بيندازد تا ديگران زنده بمانند». اين خلاصه داستان فيلم‌هاي "ديده‌بان" ساخته ابراهيم حاتمي‌کيا و "خفاش21" ساخته پيتر مارکل است که به لحاظ کليت داستان، شباهت‌هاي بسياري با هم دارند. اما آنچه باعث برتري فيلم "ديده بان" از رقيب آمريکايي خويش است، رعايت نکات بسيار کوچکي است که در عين کوچکي در افزايش تأثير پيام فيلم بسيار مؤثر است.


ادامه مقاله را از اینجا ببینید.


ادامه نوشته

سایه‌ی یهود بر هالیوود

نویسنده: گلناز موقر دارابی


12 نفر اول لیست صد فرد موثر بر سینمای آمریکا همگی یهودی‌اند. این درحالی است که آن‌ها تنها 4 درصد از کل جمعیت آمریکا را تشکیل می‌دهند. همچنین طبق آماری که چند دهه‌ی پیش از این منتشر شد از 85 فرد تأثیرگذار بر صنعت سینمای هالیوود در سال 1936 میلادی، 53 تن یهودی بوده‌‌‌‌اند. امروزه صنعت سینمای هالیوود، در انحصار بزرگان یهود است که به هدفی کمتر از تصاحب کامل دنیا و تشکیل حکومت واحد جهانی نمی‌اندیشند و برای رسیدن به این هدف، ترویج خرافات دینی را به عنوان یکی از راهکارهای اساسی خود برگزیده اند. خرافات دینی یهود، متکی بر چند رکن است: نگاه خرافی یهود نسبت به مفهوم شیطان، افسانه آخرالزمان، مسئله ظهور ناجی.


ادامه مقاله را از اینجا ببینید.

ادامه نوشته

گزارشی از نهمین هم‌اندیشی حلقه‌ی نشانه‌شناسی تهران به همراه حاشیه‌ها

نویسنده: هادی جهانگشا


شانزدهم آخرین ماه از سال 1391، همایش نشانه‌شناسی اجتماعی در «مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی» برگزار شد. در این همایش مقالاتی با موضوعات نشانه‌‌شناسی اجتماعی ارائه گردید. این همایش در سه نشست با موضوعات تبیین نشانه‌شناسی اجتماعی، نشانه‌شناسی اجتماعی در رسانه‌(سینما، تلویزیون، تصاویر، موسیقی) و نشانه‌شناسی اجتماعی در هنجارهای اجتماعی  برگزار گردید.*


برای دیدن ادامه‌ی گزارش و حاشیه‌های همایش به ادامه مطلب مراجعه کنید.


*: این موضوع بندی از جانب نگارنده صورت گرفته است.

ادامه نوشته

ازملکوت آسمان تابرهوت زمین

نویسنده: معصومه حسيني
 
آدم‌ها این روزها راه آسما ن را گم کرده‌اند ودر برهوت زمین خواب سبز جنگل می بینند. عشق آسمانی و شوق پرواز جایش را به عشق زمینی وشوق هبوط داده است. سجاده، خاکی که روزی مهبط فرشتگان بود، نیست. سجاده هم رو به معشوق زمینی پهن می شود. اما تابلوی کوچک ما ماموریم به وظیفه نه نتیجه هنوز در انتهای دالان سبز نیزارهای مهاجر خود نمایی می کند. ابرهيم حاتمي‌كيا كارگردان به‌نام سينماي ايران است. او با آثار ارزشمندي چون هويت، ديده‌بان ومهاجر ورود خود به سينماي ايران را تثبيت كرد. روند آثار او در سالهاي گذشته نشان از تغيير در ارزش‌ها وملاك‌هاي پيشين دارد. فيلم‌ساز ارزشي ما با آدم‌ها وشخصيت‌هاي آثار گذشته‌اش فاصله‌ي زيادي گرفته است. قهرمانان كوچك اما بزرگ او با اهدافي متعالي تبديل به انسان‌هايي سرگردان و بي هدف شده‌اند. خواسته‌ي آن‌ها نه قرب الهي است ونه نجات نوع بشر. شايد از همين روست كه درخت را واسطه‌ي تمنا‌هاي ريز ودرشت خود مي‌كنند. در اين مقاله به مقايسه سجده در سه فيلم ديده‌بان، مهاجر و به رنگ ارغوان پرداخته مي‌شود.
   
ادامه‌ی مقاله را اینجا ببینید

ادامه نوشته

آرگو، فرصتی برای خودآگاهی

نویسنده: امین انگارده


برخی از ما پذیرفته ایم که در غباری از توهم زندگی می‌کنیم و اصلا برای‌مان چیزی به اسم سینمای سیاسی موضوعیت ندارد. گاهی هم که فیلم‌هایی در سینمای آمریکا علیه ایران و انقلاب اسلامی ساخته می‌شوند آن را به دغدغه‌ها و جوشش‌های اندرونی یک نویسنده نسبت می‌دهیم و اصلا به خود اجازه چنین تخیلی را نمی‌دهیم که در جایی غیر از ایران فیلم سفارشی وجود داشته باشد. برگزیده شدن فیلم ضد ایرانی آرگو در جشنواره اسکار و اعلام کاندیداتوری آن توسط میشل اوباما (همسر رئیس جمهور آمریکا) می تواند به عنوان اتفاقی تلقی شود که ما را در بیدار شدن از خواب غفلت کمک کند. هالیوود و اسکار در ساخت و برجسته کردن آرگو دشمنی خود را به ما ثابت کرده¬اند و اینک نوبت ماست که دوستی مان را نسبت به ایران و انقلاب اسلامی ثابت کنیم. سینمای ما برای مواجهه با هالیوود و ورود به عرصه جهانی می بایست ساخته شود و برای ساخته شدن نیازمند عملکرد جبهه ای مردم، مسئولین و سینماگران است. 


ادامه‌ی مقاله را از اینجا ببینید.


ادامه نوشته

تجمل گرایی خوب یا بد!

نویسنده: محبوبه صادقی


 «تجمل گرایی»  اصطلاحی است که مرکب است از دو وازه «تجمل» و «گرایی». تجمل یعنی خود را آراستن و گراییدن یعنی میل و رغبت کردن به چیزی است. با توجه به این تعابیر تجمل‌گرایی یعنی رغبت داشتن به تجملات و توجه به ظواهر زندگی است. البته عمل تجمل‌گرایی در حد متعادل خود، فی نفسه امر مطلوبی است، اما زمانی که این عمل از حد تعادل بگذرد و منجر به اسراف شود امری نکوهیده تلقی می گردد. اما مسئله ای که در اینجا مورد توجه ماست نقش سریالهای تلویزیونی در ترویج فرهنگ تجمل گرایی از نوع نکوهیده آن است. توجهی دقیق در سریالهای پخش شده می تواند گواهی بر این مطلب باشد که تلویزیون نقش موثری در اشاعه این فرهنگ بر مخاطبان داشته است. یکی از سریالهایی که ما قصد داریم در این مقاله به آن بپردازیم سریال زمانه است که اخیرا از شبکه سه سیما پخش می‌شد و یکی از سریالهایی بود که علی رغم این که می خواست به مخاطب بگوید که همه چیز در ثروت و تجمل خلاصه نمی شود، اما عملا در حال تبلیغ تجمل‌گرایی بود.
 تجمل‌گرایی در سریال زمانه را می توان در دو عامل خلاصه کرد...


ادامه مقاله را در ادامه مطلب ببینید.


ادامه نوشته